66 гадоў таму кампанія чыгунак «Міссуры, Канзас і Тэхас» спісвала на злом адпрацаваныя свой век паравозы і вагоны.
Але разборка старога рухомага складу аказалася справай даволі дарагой. І вось падчас зацвярджэння каштарысу нехта з членаў праўлення прапанаваў наладзіць на адной з бакавых галін дарогі штучную катастрофу. Прапанову зацвердзілі і распрацавалі цэлы сцэнар, паводле якога павінна было адбыцца крушэнне.
Спачатку выбралі прыдатнае месца — адрэзак шляху, размешчаны ў даліне, на схілах якой па абодвух баках натуральнага амфітэатра магло размясціцца каля сарака тысяч гледачоў. Надоедлівая рэклама апавясціла ўсіх аматараў вострых адчуванняў. Былі здадзены на адкуп месцы пад буфеты і піўныя. Для асабліва важных гасцей пабудавалі зручныя павільёны, сядзячае месца ў якіх каштавала некалькі дзясяткаў долараў. Толькі на продажы праязных білетаў да месца прадстаўлення кампанія выручыла ўдвая больш, чым чакала атрымаць ад продажу металічнага лому.
Нарэшце ўрачысты дзень настаў. Насустрач адзін аднаму выйшлі два саставы, у пустыя вагоны якіх напіхалі рознага гаручага матэрыялу, а ў насып палатна ў месцы меркаванага сутыкнення закапалі некалькі бомбаў запаволенага дзеяння. Разагнаўшы паравозы, машыністы скочылі ў кучы пяску, прыгатаваныя каля насыпаў, і цягнікі сутыкнуліся пад драбінай барабанаў. Парвозы спачатку адскочылі на невялікую адлегласць, але затым, падпёртыя вагонамі, падняліся і палезлі адзін на аднаго, падаючы і развальваючыся на часткі з жудасным грукатам. Узарвалася першая бомба, падняўшы велізарнае воблака пылу і гаручых абломкаў. Пароўзныя катлы, напоўненыя парам высокага ціску, таксама ўзарваліся, дадаўшы ў хаос разбурэння хмары пара і гарачага паветра. Узарвалася другая бомба, развяртаючы груды металу... Камедыя скончылася — пачалася драма. Два чалавекі з натоўпу, што прыціснуўся да самога палатна, былі забітыя аскепкамі металу. Масава параненых спрабавала выбрацца з натоўпу, які кінуўся здабываць сабе што-небудзь «на памяць» у якасці сувеніраў з звалкі агнядышачага хламу...
Так скончылася гэта адзінае ў свеце «чыгуначнае прадстаўленне», прынёсшы яго арганізатарам велізарны прыбытак...
Н. СУПРУНОЎ Ленінград